Shloka 117
ब्राह्मणस्य पूर्वतरा वृत्तिः — The Earlier Ideal Conduct of a Brahmana
River-of-Saṃsāra Metaphor
तमेवमुक्त्वा भगवाउछतक्रतु:ः प्रतिप्रयातों गजराजवाहन: । विजित्य सर्वानसुरान् सुराधिपो ननन्द हर्षेण बभूव चैकराट्,बलिसे ऐसा कहकर गजराजकी सवारीपर चलनेवाले भगवान् शतक्रतु इन्द्र अपने स्थानको लौट गये। वे समस्त असुरोंपर विजय पाकर देवराजके पदपर प्रतिष्ठित हुए थे और एकच्छत्रसम्राट् होकर हर्षसे प्रफुल्लित हो उठे थे
tam evam uktvā bhagavān śatakratuḥ pratiprayāto gajarāja-vāhanaḥ | vijitya sarvān asurān surādhipo nananda harṣeṇa babhūva ca ekarāṭ ||
ภีษมะกล่าวว่า “ครั้นกล่าวดังนี้แล้ว พระศตกรตุ (อินทร์) ผู้เป็นมงคล ผู้ทรงคชราชเป็นพาหนะ ก็เสด็จจากไปและกลับสู่ที่พำนักของตน ครั้นทรงพิชิตอสูรทั้งปวงแล้ว พระองค์ทรงสถิตมั่นในฐานะจอมเทพ และในฐานะมหาราชผู้ครองอำนาจเพียงผู้เดียวไร้ผู้ทัดเทียม ก็ทรงเปรมปรีดิ์ยิ่งนัก”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical ideal that rightful authority and social-cosmic order are restored when disruptive forces are overcome; legitimate sovereignty, once re-established, brings stability and rightful joy rather than mere personal triumph.
After addressing Bali (implied by context), Indra—mounted on Airāvata—returns to his own realm. Having defeated the Asuras, he is reinstated as lord of the gods and rejoices as an undisputed sovereign.