Shloka 16
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā
Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving
यमर्थसिद्धि: परमा न मोहयेत् तथैव काले व्यसनं न मोहयेत् । सुखं च दुःखं च तथैव मध्यमं निषेवते यः स धुरंधरो नर:
bhīṣma uvāca | yamārthasiddhiḥ paramā na mohayet tathaiva kāle vyasanaṃ na mohayet | sukhaṃ ca duḥkhaṃ ca tathaiva madhyamaṃ niṣevate yaḥ sa dhuraṃdharo naraḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “ผู้ใดแม้ความสำเร็จสูงสุดในทางโลกก็ไม่อาจล่อลวงให้หลง และเมื่อเคราะห์ภัยมาถึงตามกาลก็ไม่อาจทำให้สับสน; ผู้ใดเผชิญสุข ทุกข์ และภาวะกึ่งกลางระหว่างสองสิ่งนั้นด้วยใจที่เสมอ—ผู้นั้นเท่านั้นคือ ‘ธูรันธระ’ ผู้เหมาะจะรับภาระหนักแห่งหน้าที่”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A truly capable person is not intoxicated by success nor shattered by adversity; he maintains equanimity toward pleasure, pain, and neutral circumstances, and thus is fit to bear great duties and responsibilities.
In the Shanti Parva’s instruction on righteous conduct and statecraft-like virtues, Bhishma continues advising Yudhishthira by defining the qualities of a ‘dhuraṃdhara’—a person competent to carry heavy burdens—highlighting steadiness of mind amid changing fortunes.