Shloka 15
Brāhmaṇa-kṛtya, Āśrama-niyama, and Dāna-prasaṃsā
Duties of the Brāhmaṇa, āśrama discipline, and praise of giving
न पण्डित: क्रुद्धयति नाभिपद्यते न चापि संसीदति न प्रहृष्यति । न चार्थकृच्छुव्यसनेषु शोचते स्थित: प्रकृत्या हिमवानिवाचल:
na paṇḍitaḥ kruddhyati nābhipadyate na cāpi saṃsīdati na prahṛṣyati | na cārthakṛcchra-vyasanēṣu śocati sthitaḥ prakṛtyā himavān ivācalaḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “ผู้มีปัญญาแท้ไม่ปะทุด้วยโทสะ ไม่พุ่งเข้าสู่ความยึดติด เมื่อสิ่งไม่พึงปรารถนามาถึงก็ไม่ทรุดด้วยความเศร้า และเมื่อได้สิ่งอันเป็นที่รักก็ไม่เมามัวด้วยความยินดี แม้ท่ามกลางความฝืดเคืองและภัยพิบัติ เขาก็ไม่จมอยู่กับการคร่ำครวญ หากตั้งมั่นโดยสันดาน—ดุจหิมาลัยอันไม่หวั่นไหว”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The mark of wisdom is inner steadiness: freedom from anger and impulsive attachment, and an even mind that neither collapses in adversity nor becomes over-elated in success—remaining firm like a mountain.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and right conduct. Here he describes the qualities of a truly wise person, using the Himālaya as an image of unwavering composure amid life’s gains and losses.