Shloka 44
कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च
Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation
तदद्य विनिवृत्तं मे प्रभुत्वममराधिप । कालसैन्यावगाढस्य सर्व न प्रतिभाति मे,अमरेश्वर! आज मेरी वह प्रभुता समाप्त हो गयी। कालकी सेनासे मैं आक्रान्त हो गया हूँ; अत: मेरा वह सब ऐश्वर्य अब प्रकाशित नहीं हो रहा है
tad adya vinivṛttaṃ me prabhutvam amarādhipa | kālasainyāvagāḍhasya sarvaṃ na pratibhāti me ||
โอ้จอมแห่งอมตะ! วันนี้อำนาจอธิปไตยของข้าสิ้นสุดลงแล้ว เมื่อถูกกองทัพแห่งกาลเวลาครอบงำและกลืนล้อม รัศมีเดิมทั้งปวงของข้าย่อมไม่ปรากฏส่องสว่างแก่ข้าอีกต่อไป
श॒क्र उवाच
Educational Q&A
Even the highest sovereignty is not absolute: Time (kāla) overmasters all worldly and heavenly power. The verse teaches humility before cosmic law and encourages non-attachment to status, authority, and splendor.
Śakra (Indra) confesses that his former lordship and radiance no longer manifest because he feels overwhelmed by the force of Time—portrayed as an invading army—signaling a moment of divine vulnerability and recognition of impermanence.