Shloka 4
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
ब्राह्मणानां तपस्त्याग: प्रेत्य धर्मविधि: स्मृत: । क्षत्रियाणां च निधन संग्रामे विहितं प्रभो
vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇānāṃ tapas-tyāgaḥ pretya dharma-vidhiḥ smṛtaḥ | kṣatriyāṇāṃ ca nidhanaṃ saṃgrāme vihitaṃ prabho ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า— สำหรับพราหมณ์ ความเพียรตบะและการสละละวางเป็นธรรมบัญญัติที่สืบจำกันมา ย่อมให้ผลอันควรหลังความตายในปรโลก ส่วนกษัตริย์นักรบ โอ้พระผู้เป็นใหญ่ ความตายในสนามรบก็เป็นสิ่งที่กำหนดไว้เช่นกัน และถือว่าเป็นบุญกุศลที่สุกงอมพ้นจากชีวิตนี้
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse states a varṇa-specific ethical framework: Brahmins are enjoined toward tapas (austerity) and tyāga (renunciation), whose fruits mature in the afterlife; Kṣatriyas are enjoined toward courageous engagement in battle, where death in righteous combat is treated as a meritorious culmination of their duty.
In the didactic setting of Śānti Parva, Vaiśampāyana reports a teaching that contrasts prescribed duties for social orders, emphasizing how each path—ascetic discipline for Brahmins and battlefield valor for Kṣatriyas—is framed as a legitimate means to attain posthumous merit when aligned with dharma.