Previous Verse
Next Verse

Shloka 33

Vimokṣa-niścaya: Pañcaśikha’s Analysis of Aggregates, Guṇas, and Tyāga (मोक्षनिर्णयः)

सत्त्वस्थ: सात्त्विकान्‌ भावान्‌ शुद्धान्‌ पश्यति संश्रित: । स देही विमल: श्रीमान्‌ श्रद्धाविद्यासमन्वित:

sattvasthaḥ sāttvikān bhāvān śuddhān paśyati saṃśritaḥ | sa dehī vimalaḥ śrīmān śraddhāvidyāsamanvitaḥ ||

ภีษมะกล่าวว่า—ผู้ตั้งมั่นในสัตตวะย่อมเห็นแต่ภาวะอันบริสุทธิ์และเป็นสาตตวิก และยึดถือเป็นที่พึ่งอยู่ในสิ่งนั้น ผู้มีร่างกายเช่นนี้ย่อมผุดผ่องไร้มลทินและรุ่งเรือง โดดเด่นด้วยศรัทธาและปัญญาอันแท้จริง

सत्त्वस्थःsituated in sattva
सत्त्वस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्त्वस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
सात्त्विकान्sattvic
सात्त्विकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसात्त्विक
FormMasculine, Accusative, Plural
भावान्states/feelings
भावान्:
Karma
TypeNoun
Rootभाव
FormMasculine, Accusative, Plural
शुद्धान्pure
शुद्धान्:
Karma
TypeAdjective
Rootशुद्ध
FormMasculine, Accusative, Plural
पश्यतिsees
पश्यति:
TypeVerb
Root√पश्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
संश्रितःhaving resorted to; taking refuge in
संश्रितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंश्रित
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), सम्+√श्रि
सःhe/that (person)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
देहीembodied being
देही:
Karta
TypeNoun
Rootदेहिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
विमलःspotless, pure
विमलः:
Karta
TypeAdjective
Rootविमल
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रीमान्splendid, illustrious
श्रीमान्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रद्धाwith faith
श्रद्धा:
Karana
TypeNoun
Rootश्रद्धा
FormFeminine, Instrumental, Singular
विद्याwith knowledge/learning
विद्या:
Karana
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Instrumental, Singular
समन्वितःendowed with; possessed of
समन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootसमन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त), सम्+अनु+√इ (समन्वि/समन्वय)

भीष्म उवाच

B
Bhishma

Educational Q&A

Stability in sattva refines perception and choice: one naturally recognizes and adopts pure, wholesome mental states, becoming inwardly clean and outwardly radiant, with faith (śraddhā) and knowledge (vidyā) predominating.

In the Śānti Parva’s instruction on conduct and inner discipline, Bhīṣma continues teaching about the guṇas and character-formation, describing the marks of a person who abides in sattva.