Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Śānti-parva 206: Guṇa-hetu Moha, Kāma-krodha Chain, Indriya-utpatti, and Nirodha

ज्ञानानां च फलानां च ज्ञेयानां कर्मणां तथा । क्षयान्ते यत्‌ फल विद्याउज्ञानं ज्ञेयप्रतिष्ठितम्‌,ज्ञान, फल, ज्ञेय और कर्म--इन सबका अन्त होनेपर जो प्राप्तव्य फलरूपसे शेष रहता है, उसको ही तुम ज्ञेयमात्रमें व्याप्त होकर स्थित हुआ ज्ञानस्वरूप परमात्मा समझो

ภีษมะกล่าวว่า “เมื่อความรู้ ผล สิ่งที่พึงรู้ และกรรม—ทั้งหมดสิ้นสลายถึงที่สุดแล้ว สิ่งใดที่ยังเหลืออยู่ในฐานะผลอันพึงบรรลุ สิ่งนั้นแลพึงรู้ว่าเป็นปรมาตมัน ผู้เป็นสภาวะแห่งญาณ อันแผ่ซ่านตั้งมั่นอยู่ในสิ่งที่พึงรู้ทั้งมวล”

ज्ञानानाम्of knowledges/knowledge-principles
ज्ञानानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
फलानाम्of fruits/results
फलानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
ज्ञेयानाम्of things to be known
ज्ञेयानाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootज्ञेय
FormNeuter, Genitive, Plural
कर्मणाम्of actions/deeds
कर्मणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
तथाlikewise/so also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
क्षयान्तेat the end of destruction/at dissolution
क्षयान्ते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षयान्त
FormMasculine, Locative, Singular
यत्that which
यत्:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
फलम्fruit/result
फलम्:
Karta
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Nominative, Singular
विद्यात्should know
विद्यात्:
TypeVerb
Rootविद्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
उज्ञानम्higher/supreme knowledge
उज्ञानम्:
Karma
TypeNoun
Rootउज्ञान
FormNeuter, Accusative, Singular
ज्ञेयप्रतिष्ठितम्established in the knowable (object of knowledge)
ज्ञेयप्रतिष्ठितम्:
Karma
TypeAdjective
Rootज्ञेय-प्रतिष्ठित
FormNeuter, Accusative, Singular

भीष्म उवाच