Shloka 2
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । इक्ष्वाको: सूर्यपुत्रस्य यद् वृत्तं ब्राह्मणस्थ च,भीष्मजीने कहा--युधिष्ठिर! इसी प्रसंगमें उस प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया करते हैं, जिसमें राजा इक्ष्वाकु, सूर्यपुत्र यम, ब्राह्मण, काल और मृत्युके वृत्तान्तका उल्लेख है। जिस स्थानपर और जिस रूपमें उनका वह संवाद हुआ था, उसे बताता हूँ, मुझसे सुनो
bhīṣma uvāca | atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam | ikṣvākoḥ sūryaputrasya yad vṛttaṃ brāhmaṇa-stha ca |
ภีษมะกล่าวว่า “ในเรื่องนี้เอง ผู้คนยังยก ‘ตำนานโบราณ’ มาอ้าง—เป็นเรื่องเก่าเกี่ยวกับพระเจ้าอิกษวากุ โอรสแห่งสุริยะ (ยมะ) และเหตุการณ์ที่เกี่ยวเนื่องกับพราหมณ์ผู้หนึ่ง”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma frames his instruction through an authoritative ancient exemplar (itihāsa), implying that ethical guidance (dharma) is best understood via precedent—how a righteous ruler and a Brahmin-related situation reveal the practical application of duty.
Bhishma begins introducing an old illustrative story relevant to the current discussion, naming Ikshvaku of the Solar line and indicating that the episode involves a Brahmin; the verse functions as a formal preface to the forthcoming dialogue/incident.