Shloka 4
मनस्–बुद्धि–गुणविचारः (Manas–Buddhi–Guṇa Inquiry) — Meditation and Nirguṇa Realization
दिव्यानि कामचारीणि विमानानि सभास्तथा । आक्रीडा विविधा राजन पद्मिन्यश्वैव काज्चना:,परम बुद्धिमान् देवताओंके ये जो स्थान बताये जाते हैं, उनके रूप-रंग अनेक प्रकारके हैं। फल भी नाना प्रकारके हैं। देवताओंके यहाँ इच्छानुसार विचरनेवाले दिव्य विमान तथा दिव्य सभाएँ होती हैं। राजन! उनके यहाँ नाना प्रकारके क्रीडास्थल तथा सुवर्णमय कमलोंसे सुशोभित बावलियाँ होती हैं
divyāni kāmacārīṇi vimānāni sabhās tathā | ākrīḍā vividhā rājan padminyaś caiva kāñcanāḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า “ในโลกของเทพมีวิมานทิพย์ที่เคลื่อนไปได้ตามปรารถนา และมีท้องพระโรงอันรุ่งเรืองด้วย โอ้พระราชา ที่นั่นมีสวนสำราญและลานกีฬานานาชนิด อีกทั้งสระและบ่อขั้นบันไดที่เต็มไปด้วยดอกบัวทองคำ ดังนี้แล ที่พำนักทิพย์ซึ่งบัณฑิตกล่าวถึง ย่อมประดับด้วยรูปแบบและความรื่นรมย์หลากหลาย แสดงผลแห่งบุญอันประเสริฐ”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights the attractive, richly adorned enjoyments of the divine worlds—vimānas, assembly-halls, and pleasure-grounds—pointing to the doctrine of karma-phala: refined, desirable experiences arise as results of accumulated merit (puṇya).
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs the king on dharma and its results. Here he describes the splendor of the gods’ abodes—vehicles that move by will, divine halls, and golden lotus-ponds—as part of an account of higher realms and the fruits of virtuous conduct.