Shloka 3
मनस्–बुद्धि–गुणविचारः (Manas–Buddhi–Guṇa Inquiry) — Meditation and Nirguṇa Realization
अमूनि यानि स्थानानि देवानां परमात्मनाम् | नानासंस्थानवर्णानि नानारूपफलानि च,परम बुद्धिमान् देवताओंके ये जो स्थान बताये जाते हैं, उनके रूप-रंग अनेक प्रकारके हैं। फल भी नाना प्रकारके हैं। देवताओंके यहाँ इच्छानुसार विचरनेवाले दिव्य विमान तथा दिव्य सभाएँ होती हैं। राजन! उनके यहाँ नाना प्रकारके क्रीडास्थल तथा सुवर्णमय कमलोंसे सुशोभित बावलियाँ होती हैं
bhīṣma uvāca | amūni yāni sthānāni devānāṃ paramātmanām | nānāsaṃsthānavarṇāni nānārūpaphalāni ca |
ภีษมะกล่าวว่า “ที่พำนักของเหล่าเทพ—ผู้สูงส่งและเป็นใหญ่ด้วยตนเองดุจปรมาตมัน—ถูกพรรณนาว่ามีรูปแบบและสีสันหลากหลาย และผลแห่งบุญก็ปรากฏต่างรูปต่างประการ ในแดนทิพย์นั้นมีวิมานทิพย์ที่เคลื่อนไปได้ตามปรารถนาและท้องพระโรงอันรุ่งเรือง; และข้าแต่พระราชา ยังมีสวนสำราญและลานกีฬานานาชนิด ตลอดจนสระและบ่อขั้นบันไดที่ประดับด้วยดอกบัวทองคำอีกด้วย”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma emphasizes that the results of merit (phala) are not uniform: higher realms and their enjoyments are described as varied in form, splendor, and reward, implying gradations of karmic outcome and the diversity of heavenly experience.
In Shanti Parva’s instructional setting, Bhishma continues advising the king by describing the abodes of the gods—depicting their wondrous features such as celestial vehicles, assembly halls, pleasure-grounds, and lotus-adorned waters—within a broader discourse on realms attained through virtue.