Shloka 48

मनु-उपदेशः — भूत-उत्पत्ति, इन्द्रिय-निवृत्ति, तथा पर-स्वभाव-विवेकः

Manu’s Instruction on Elemental Origination, Sense-Withdrawal, and Discrimination of the Supreme Nature

Devanagari script

एवं स्वभावमेवैतत्‌ स्वबुद्धया विहरेन्नर: । अशोचचन्नप्रहृष्यंश्व समो विगतमत्सर:,यह आत्मतत्त्व ऐसा ही निर्लिप्त एवं शुद्ध-बुद्धिस्वरूप है--ऐसा अपनी बुद्धिके द्वारा निश्चय करके ज्ञानी पुरुष हर्ष, शोक और मात्सर्य-दोषसे रहित हो सर्वत्र समानभाव रखते हुए विचरे

Translation

นี่แลคือสภาวะโดยธรรมชาติของอาตมัน เมื่อกำหนดรู้ด้วยปัญญาของตนแล้ว บุคคลพึงดำรงอยู่โดยไม่เศร้าโศก ไม่ลิงโลด ย่อมเสมอภาค และปราศจากความริษยา—เที่ยวไปด้วยจิตที่เป็นกลางในทุกแห่งหน

Word by Word

एवम्thus, in this manner

स्वभावम्own nature

एवindeed, just

एतत्this

स्वबुद्ध्याby one’s own understanding

विहरेत्should roam/live/conduct oneself

नरःa man, person

अशोचन्not grieving

नnot

प्रहृष्यन्not exulting (being overjoyed)

चand

समःequal, even-minded

विगतमत्सरःfree from envy/jealousy

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes