Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account

On Gratitude and Friendship Ethics

अत्र मे संशयश्चैव कौतूहलमतीव च । किंस्वित्‌ प्रहरणं श्रेष्ठ सर्वयुद्धेषु पार्थिव,पृथ्वीनाथ! इस विषयमें मेरे मनमें संशय और अत्यन्त कौतूहल भी हो रहा है कि सम्पूर्ण युद्धोंमें कौन-सा आयुध श्रेष्ठ है?

atra me saṁśayaś caiva kautūhalam atīva ca | kiṁsvit praharaṇaṁ śreṣṭhaṁ sarva-yuddheṣu pārthiva, pṛthvīnātha |

ข้าแต่พระราชา ผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน ในเรื่องนี้ข้าพเจ้ามีทั้งความสงสัยและความใคร่รู้ยิ่งนัก—ในบรรดาการศึกทั้งปวง อาวุธใดเล่าประเสริฐที่สุด?

अत्रhere/in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
मेof me/to me (my)
मे:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कौतूहलम्curiosity
कौतूहलम्:
Karta
TypeNoun
Rootकौतूहल
FormNeuter, Nominative, Singular
अतीवexceedingly/very much
अतीव:
TypeIndeclinable
Rootअतीव
and
:
TypeIndeclinable
Root
किम्what?
किम्:
Karta
TypePronoun
Rootकिम्
FormNeuter, Nominative, Singular
स्वित्pray/indeed (interrogative particle)
स्वित्:
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
प्रहरणम्weapon
प्रहरणम्:
Karta
TypeNoun
Rootप्रहरण
FormNeuter, Nominative, Singular
श्रेष्ठम्best/supreme
श्रेष्ठम्:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रेष्ठ
FormNeuter, Nominative, Singular
सर्वयुद्धेषुin all battles
सर्वयुद्धेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वयुद्ध
FormNeuter, Locative, Plural
पार्थिवO king/earthly ruler
पार्थिव:
Sampradana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Vocative, Singular
पृथ्वीनाथO lord of the earth
पृथ्वीनाथ:
Sampradana
TypeNoun
Rootपृथ्वीनाथ
FormMasculine, Vocative, Singular

नकुल उवाच

N
Nakula
K
King (addressed as pārthiva/pṛthvīnātha)
P
praharaṇa (weapon)

Educational Q&A

The verse frames a dharmic inquiry: before discussing warfare, one must ask what truly counts as ‘the best weapon’—opening space for answers that may privilege discernment, self-control, righteous policy, or restraint over mere destructive power.

Nakula addresses a sovereign (pārthiva/pṛthvīnātha) and expresses both doubt and strong curiosity, asking which weapon is supreme across all forms of battle, thereby initiating a discussion on the hierarchy and proper use of martial means.