Shloka 34

त्रिवर्गविचारः

Tri-varga Deliberation: Dharma, Artha, Kāma

Devanagari script

एक एव दमे दोषो द्वितीयो नोपपद्यते । यदेनं क्षमया युक्तमशक्तं मन्‍्यते जन:,दम अर्थात्‌ संयममें एक ही दोष है, दूसरा नहीं। वह यह कि क्षमाशील होनेके कारण उसे लोग असमर्थ समझने लगते हैं

Transliteration

eka eva dame doṣo dvitīyo nopapadyate | yad enaṃ kṣamayā yuktam aśaktaṃ manyate janaḥ ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า “ใน ‘ทมะ’ คือความสำรวมตน มีข้อบกพร่องที่เป็นไปได้เพียงประการเดียว มิอาจมีประการที่สอง. ข้อบกพร่องนั้นคือ—เมื่อผู้ใดประกอบด้วยความอดกลั้น ผู้คนกลับเห็นว่าเขาไร้กำลัง.”

Word by Word

एकःone (single)

एवindeed/only

दमेin self-control/restraint

दोषःfault/defect

द्वितीयःsecond (another)

नnot

उपपद्यतेis possible/occurs

यत्that (namely this):

एनम्him/this (person)

क्षमयाwith forgiveness/forbearance

युक्तम्endowed/possessed (of)

अशक्तम्incapable/weak

मन्यतेthinks/considers

जनःpeople/the public

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Sandhi Notes