Shloka 35
एको<स्य सुमहाप्राज्ञ दोष: स्यात् सुमहान् गुण: । क्षमया विपुला लोका: सुलभा हि सहिष्णुता,महाप्राज्ञ युधिष्ठि!र| उसका यह एक दोष ही महान् गुण हो सकता है। क्षमा धारण करनेसे उसको बहुत से पुण्यलोक सुलभ होते हैं। साथ ही क्षमासे सहिष्णुता भी आ जाती है
eko 'sya sumahāprājña doṣaḥ syāt sumahān guṇaḥ | kṣamayā vipulā lokāḥ sulabhā hi sahiṣṇutā, mahāprājña yudhiṣṭhira ||
ภีษมะกล่าวว่า “โอ้ ยุธิษฐิระผู้ทรงปัญญายิ่ง! สิ่งที่ปรากฏในเขาเหมือนเป็นโทษใหญ่เพียงประการเดียว อาจกลับกลายเป็นคุณใหญ่ได้เอง เมื่อบำเพ็ญความให้อภัย โลกแห่งบุญอันไพบูลย์ย่อมเข้าถึงได้โดยง่าย และด้วยความให้อภัยนั้นเอง ความอดทนก็เกิดขึ้นโดยธรรมชาติ”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Forgiveness (kṣamā) is not weakness but a transformative virtue: even what seems like a major flaw can become a great merit, because forgiveness opens the way to higher moral attainment and naturally generates endurance (sahiṣṇutā).
In the Śānti Parva’s instruction on dharma after the war, Bhīṣma counsels Yudhiṣṭhira, praising forgiveness as a kingly and spiritual quality that yields great merit and cultivates patient tolerance.