Shloka 12
Satya-lakṣaṇa (The Characteristics and Forms of Truth) | सत्यलक्षणम्
एष चेष्टयते सम्यक् प्राणिन: सम्यगायतः: । असम्यगायतो भूयश्चनेष्टते विकृतं नूषु
eṣa ceṣṭayate samyak prāṇinaḥ samyag-āyataḥ | asamyag-āyato bhūyaś ceṣṭate vikṛtaṃ nṛṣu ||
นารทกล่าวว่า “เมื่อหลักแห่งปราณนี้แผ่ซ่านอยู่ในกายอย่างถูกต้องและทำงานอย่างสมดุลในฐานะลมหายใจชีวิตและประการอื่นๆ ก็ย่อมทำให้สรรพชีวิตทั้งปวงสามารถกระทำกิจได้อย่างเป็นระเบียบ แต่เมื่อมันไม่ดำเนินไปโดยชอบ ก็ย่อมก่อให้เกิดความเคลื่อนไหวอันวิปริตและความวิกลของกายในหมู่มนุษย์อีกครั้ง”
नारद उवाच
Educational Q&A
Rightly regulated prāṇa (vital force) sustains orderly action and well-being; when prāṇa becomes imbalanced or improperly directed, it produces disorder—both as bodily विकृति (abnormality) and as distorted activity—implying an ethical need for self-regulation and balance.
In Śānti Parva’s instructional setting, Nārada explains a principle of embodied life: the properly functioning life-breath animates all beings, while its improper functioning leads to dysfunction and disturbance in humans.