Shloka 13
कपोत-लुब्धकसंवादः — Hunter’s Remorse and Renunciatory Resolve
अपक्वमतयो मन्दा न जानन्ति यथातथम् | यथा हाराशास्त्रकुशला: सर्वत्रायुक्तिनिछ्ठिता,जिनकी बुद्धि परिपक्व नहीं हुई है, वे मन्दमति मानव यथार्थ तत्त्वको नहीं जानते हैं। शास्त्रज्ञानमें निपुण न होकर सर्वत्र असंगत युक्तिपर ही अवलम्बित रहते हैं
apakvamatayo mandā na jānanti yathātatham | yathā hāraśāstrakuśalāḥ sarvatrāyuktiniṣṭhitāḥ ||
ภีษมะกล่าวว่า—ผู้ที่ปัญญายังไม่สุกงอม เป็นคนปัญญาทึบ ย่อมไม่รู้ความจริงตามที่เป็นจริง เขาเหมือนผู้ที่อ้างว่าชำนาญคัมภีร์แต่ไร้ความเชี่ยวชาญแท้จริง จึงยึดถือเหตุผลที่ไม่เข้าทีและอ่อนแรงอยู่ทุกแห่ง แล้วพลาดสัจธรรมไป
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that ethical clarity depends on mature understanding and sound reasoning; immature minds fail to grasp reality and instead rely on inconsistent arguments, which leads them away from dharma.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma and right conduct, Bhishma continues advising Yudhishthira by criticizing shallow, untrained reasoning and emphasizing the need to know things 'as they truly are' (yathātatham).