Shloka 21
Śaraṇāgatapālana—Prastāvanā
Protection of the Refuge-Seeker: Opening of the Kapota Narrative
कोकिलस्य वराहस्य मेरो: शून्यस्य वेश्मन: । नटस्य भक्तिमित्रस्य यच्छेयस्तत् समाचरेत्,“कोयल, सूअर, सुमेरु पर्वत, शून्यगृह, नट तथा अनुरक्त सुहृदू--इनमें जो श्रेष्ठ गुण या विशेषताएँ हैं, उन्हें राजा काममें लावे-
kokilasya varāhasya meroḥ śūnyasya veśmanaḥ | naṭasya bhaktimitrasya yac chreyas tat samācaret ||
ภีษมะกล่าวว่า—จากนกกาเหว่า หมูป่า เขาพระสุเมรุ เรือนว่าง นักแสดง และมิตรผู้ภักดี—คุณความดีอันประเสริฐที่แต่ละสิ่งมีอยู่ ประการใด พระราชาพึงรับไว้และนำไปปฏิบัติให้เกิดศฺเรยัส (ความเกื้อกูลสูงสุด) เถิด
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler should be discerning and adopt whatever is truly beneficial (śreyas) from diverse examples—taking virtues wherever they are found and applying them in governance.
In the Śānti Parva discourse on rājadharma, Bhīṣma instructs the king by listing varied models (bird, animal, cosmic mountain, an empty house, an actor, and a loyal friend) and advising him to emulate the best quality each represents.