Shloka 4
Sahadeva on Attachment (mamatā), ‘mameti/na mameti’, and the Middle Path of Conduct
दव्यक्षरस्तु भवेन्मृत्युस्त्रयक्षरं ब्रह्म शाश्वतम् । ममेति च भवेन्मृत्युर्न ममेति च शाश्वतम्,दो अक्षरोंका “मम” (यह मेरा है--ऐसा भाव) मृत्यु है, और तीन अक्षरोंका “न मम' (यह मेरा नहीं है--ऐसा भाव) अमृत--सनातन ब्रह्म है
dvayakṣaras tu bhaven mṛtyus trayakṣaraṃ brahma śāśvatam | mameti ca bhaven mṛtyur na mameti ca śāśvatam ||
คำสองพยางค์คือ ‘มม’—‘ของเรา’—เป็นความตาย; คำสามพยางค์คือ ‘นะ มม’—‘ไม่ใช่ของเรา’—เป็นพรหมันอันเที่ยงแท้ไม่เสื่อมสลาย. ความยึดว่า ‘ของเรา’ นำไปสู่ความตาย; ความสละว่า ‘ไม่ใช่ของเรา’ นำไปสู่ความเป็นนิรันดร์
सहदेव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that possessiveness (‘mama’, “mine”) binds one to mortality and suffering, while non-possessiveness (‘na mama’, “not mine”) aligns the mind with the eternal reality (Brahman). Ethically, it urges restraint of egoic ownership and cultivation of detachment as a path to peace and liberation.
In the Shanti Parva’s instruction-oriented setting, Sahadeva delivers a concise aphorism: he contrasts two short expressions—‘mama’ and ‘na mama’—to show how inner attitude determines bondage or freedom, framing spiritual wisdom as practical moral guidance.