Shloka 51

Daṇḍotpatti-kathana (Origin and Function of Daṇḍa) — वसुहोम–मान्धातृ संवाद

Devanagari script

व्यवहारस्तु वेदात्मा वेदप्रत्यय उच्यते । मौलश्न नरशार्दूल शास्त्रोक्तश्न तथा पर:

Transliteration

vyavahāras tu vedātmā vedapratyaya ucyate | maulaś ca naraśārdūla śāstroktas ca tathā paraḥ ||

Translation

ภีษมะกล่าวว่า—วิถีปฏิบัติในโลก (วยวหาระ) มีพระเวทเป็นดุจวิญญาณ จึงเรียกว่าอาศัยอำนาจพระเวท (เวท-ประตยะ) แต่โอ้ผู้เป็นพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ ยังมีมาตรฐานที่เป็น ‘มูล’ (ดั้งเดิม/จารีตเดิม) และยังมีอีกมาตรฐานหนึ่งที่บัญญัติไว้ในศาสตรา ทั้งหมดนี้เป็นแนวทางเมื่อจะวินิจฉัยเรื่องธรรมและกฎหมาย.

Word by Word

व्यवहारःpractice; customary conduct; transaction

तुbut; indeed

वेदात्माhaving the Veda as its essence

वेदप्रत्ययःbased on Vedic authority/conviction

उच्यतेis said; is called

मौलःoriginal; fundamental

चand

नरशार्दूलO tiger among men

शास्त्रोक्तःenjoined/said in the śāstra

चand

तथाthus; likewise

परःother; another (also)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Yudhiṣṭhira (implied by the address naraśārdūla)

Veda

Śāstra

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes