Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies

Gaṇa-nīti

भेदे गणा विनेशुर्हि भिन्नास्तु सुजया: परै: | तस्मात्‌ संघातयोगेन प्रयतेरन्‌ गणा: सदा,आपसमें फूट होनेसे ही संघ या गणराज्य नष्ट हुए हैं। फूट होनेपर शत्रु उन्हें अनायास ही जीत लेते हैं; अतः गणोंको चाहिये कि वे सदा संघबद्ध--एकमत होकर ही विजयके लिये प्रयत्न करें

bhede gaṇā vineśur hi bhinnās tu sujayāḥ paraiḥ | tasmāt saṅghātayogena prayateran gaṇāḥ sadā ||

ภีษมะกล่าวว่า “หมู่คณะย่อมพินาศเพราะความแตกแยกภายใน; เมื่อแตกแล้วศัตรูก็พิชิตได้โดยง่าย เพราะฉะนั้นหมู่ชนและสภาทั้งหลายพึงเพียรเพื่อชัยชนะด้วยความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน มีเจตจำนงเดียว”

भेदेin division / in dissension
भेदे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभेद
FormMasculine, Locative, Singular
गणाःthe clans/assemblies (republics)
गणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Nominative, Plural
विनेशुःperished / were destroyed
विनेशुः:
TypeVerb
Rootवि-नश्
FormPerfect (Paroksha), 3rd, Plural, Parasmaipada
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
भिन्नाःsplit / divided
भिन्नाः:
TypeAdjective
Rootभिन्न
FormMasculine, Nominative, Plural
तुbut / however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सुज्याःthose easy to conquer
सुज्याः:
Karta
TypeNoun
Rootसुज्य
FormMasculine, Nominative, Plural
परैःby others / by enemies
परैः:
Karana
TypeNoun
Rootपर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तस्मात्therefore / from that (reason)
तस्मात्:
TypeIndeclinable
Rootतस्मात् (तद्)
संघातयोगेनby union/combination (acting together)
संघातयोगेन:
Karana
TypeNoun
Rootसंघातयोग
FormMasculine, Instrumental, Singular
प्रयतेरन्should strive / strove
प्रयतेरन्:
TypeVerb
Rootप्र-यत्
FormImperfect, 3rd, Plural, Parasmaipada
गणाःthe clans/assemblies
गणाः:
Karta
TypeNoun
Rootगण
FormMasculine, Nominative, Plural
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा

भीष्म उवाच

B
Bhishma
G
gaṇa (assemblies/republics/confederacies)
P
parāḥ (enemies/others)