Shloka 11
Ānṛśaṃsya, Amātya-Guṇa, and Reconciliatory Counsel (आनृशंस्य–अमात्यगुण–संधि-उपदेशः)
तेन ते संधिरेवास्तु विश्वसास्मिन् यथा मयि । न राज्यमनमात्येन शक्यं शास्तुमपि 5यहम्,“अतः इसके साथ अवश्य ही तुम्हारी संधि हो जानी चाहिये। तुम जैसा मुझपर विश्वास करते हो, वैसा ही इसपर भी करो। कोई भी राज्य बिना मन्त्रीके तीन दिन भी नहीं चलाया जा सकता
tena te sandhir evāstu viśvāsasmin yathā mayi | na rājyam anamātyena śakyaṃ śāstum api tryaham ||
ภีษมะกล่าวว่า “เพราะฉะนั้น จงให้มีสัญญาสงบศึกกับเขาโดยแน่นอน จงไว้วางใจเขาเช่นเดียวกับที่เจ้าไว้วางใจข้า เพราะไม่มีอาณาจักรใดจะปกครองได้—แม้แต่จะดำรงอยู่—เพียงสามวัน หากปราศจากเสนาบดี”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Effective and ethical governance depends on trusted counsel: a ruler should seek reconciliation where appropriate and recognize that a kingdom cannot be administered without capable ministers.
Bhishma, instructing on royal duty and policy, urges the listener to make peace (sandhi) with a certain person and to extend trust to him, emphasizing the practical necessity of ministers for the functioning of the state.