Shloka 36
Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession
त्वं पुन: प्राज्ञरूप: सन् कृपणं परितप्यसे । अकाम्यान् कामयानोडर्थान् पराधीनानुपद्रवान्,परंतु तुम तो समझदार हो, तुम्हें मालूम है, भोग प्रारब्धके अधीन और अस्थिर हैं, तो भी नहीं चाहनेयोग्य विषयोंको चाहते हो और उनके लिये दीनता दिखाते हुए शोक कर रहे हो
tvaṁ punaḥ prājñarūpaḥ san kṛpaṇaṁ paritapyase | akāmyān kāmayāno 'rthān parādhīnān upadravān ||
แต่ท่านกลับมีรูปเป็นผู้รู้ ทว่ากลับเผาตนด้วยความเศร้าอันคับแคบ ท่านใฝ่หาสิ่งที่ไม่ควรใฝ่หา—สิ่งที่ขึ้นอยู่กับผู้อื่นและเต็มไปด้วยภัย—แล้วเกาะเกี่ยวมันไว้ พลางคร่ำครวญด้วยความอ่อนแอ
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even a person who knows better can fall into sorrow through craving. Since worldly gains and pleasures are unstable, dependent on external factors, and often lead to distress, one should restrain desire and avoid degrading oneself through lamentation.
In the Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma admonishes the listener (in context, Yudhishthira) for grieving and yearning for worldly ends despite understanding their impermanence and dependence, steering him toward steadiness and dispassion.