Shloka 15

Kṣemadarśa–Kālakavṛkṣīya Saṃvāda: Counsel on Impermanence, Non-attachment, and Composure in Dispossession

Devanagari script

यच्च पूर्व समाहारे यच्च पूर्व परे परे । सर्व तन्नास्ति ते चैव तज्ज्ञात्वा कोडनुसंज्वरेत्‌,जो वस्तु पहले बहुत बड़े समुदायके अधीन (गणततन्‍्त्र) रह चुकी है तथा जो एकके बाद दूसरेकी होती आयी है, वह सबकी सब तुम्हारी भी नहीं है; इस बातको भलीभाँति समझ लेनेपर किसको बारंबार चिन्ता होगी?

Translation

สิ่งใดที่เคยอยู่ใต้ครอบครองของหมู่ชนมาก่อน และสิ่งใดที่เวียนไปจากคนหนึ่งสู่อีกคนหนึ่ง—ทั้งหมดนั้นมิใช่ของท่านด้วย เมื่อรู้ชัดดังนี้แล้ว ใครเล่าจะยังร้อนรุ่มด้วยความกังวลซ้ำแล้วซ้ำเล่า?

Word by Word

यत्whatever/that which

चand

पूर्वम्formerly/earlier

समाहारेin a collection/aggregate (community)

यत्whatever/that which

चand

पूर्वम्formerly/earlier

परेin another/with another (person/owner)

परेin another (successively)

सर्वम्all (of that)

तत्that

नnot

अस्तिis/exists

तेof you/your

चand

एवindeed/just

तत्that (fact)

ज्ञात्वाhaving known/understood

कःwho

उindeed/then (emphasis)

अनुसंज्वरेत्would grieve/worry repeatedly

Speaker

भीष्म उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes