Shloka 293

Devanagari script

स मया समनुप्राप्तो नास्मि शोच्य: कथंचन । “मैं अमित तेजस्वी श्रीकृष्णके अद्भुत प्रभावको मानता हुआ भी कभी उनकी प्रेरणासे अच्छी तरह पालन किये हुए क्षत्रियधर्मसे विचलित नहीं हुआ। मैंने उस धर्मका फल प्राप्त किया है; अतः किसी प्रकार भी मैं शोकके योग्य नहीं हूँ

Transliteration

sa mayā samanupprāpto nāsmi śocyaḥ kathaṃcana |

Translation

สัญชัยกล่าวว่า “จุดจบนี้มาถึงข้าแล้ว; แต่ข้ามิใช่ผู้ควรถูกคร่ำครวญแต่อย่างใด เพราะแม้ข้าจะรู้ถึงอานุภาพอันน่าอัศจรรย์ของพระศรีกฤษณะผู้มีเดชานุภาพหาประมาณมิได้ ข้าก็มิได้เอนเอียงจากธรรมแห่งกษัตริย์นักรบที่ข้าปฏิบัติอย่างถูกต้องตามคำชี้นำของพระองค์ ข้าได้รับผลแห่งธรรมนั้นแล้ว ฉะนั้นจึงไม่มีเหตุให้โศกเศร้าเพราะข้า”

Word by Word

सःhe

मयाby me

समनुप्राप्तःattained/obtained (by me)

नnot

अस्मिI am

शोच्यःto be lamented / worthy of grief

कथंचनin any way / at all

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Śrī Kṛṣṇa

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes

Educational Q&A

What is the core teaching?

Steadfast adherence to one’s rightful duty (here, kṣatriya-dharma) removes the basis for lamentation: when action is aligned with dharma and carried through under right understanding, the resulting fate—however harsh—need not be met with self-pity or moral regret.

What is happening in the narrative?

Sañjaya voices a stance of non-lamentation about his condition or end, grounding it in having remained unwavering in properly performed kṣatriya conduct and in having accepted Śrī Kṛṣṇa’s extraordinary influence and guidance; thus he declares himself not an object of grief.