Shloka 21
तस्य तद् वचन श्रुत्वा दु:खितस्य विशेषत: । उवाच राजन पुत्रस्ते प्राप्तकालमिदं वच:,राजन! अत्यन्त दुःखी हुए अश्वत्थामाकी वह बात सुनकर आपके पुत्र राजा दुर्योधनके नेत्रोंस शोकके आँसू बहने लगे। उसने दोनों हाथोंसे नेत्रोंको पोंछा और कृपाचार्य आदि समस्त वीरोंसे यह समयोचित वचन कहा--
tasya tad vacanaṁ śrutvā duḥkhitasya viśeṣataḥ | uvāca rājan putras te prāptakālam idaṁ vacaḥ ||
สัญชัยกล่าวว่า “ครั้นได้ฟังถ้อยคำที่เปล่งออกมาด้วยความทุกข์ยิ่งนั้น โอ้พระราชา พระโอรสของท่านก็ตอบด้วยวาจาอันเหมาะแก่กาล”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid intense sorrow, one should speak and act with awareness of time and circumstance (prāptakāla). The verse highlights the ethical weight of measured, context-appropriate speech in moments of crisis.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, after hearing the distressed words of Aśvatthāmā, responds with a statement he considers timely, addressing those around him (including elders like Kṛpa).