Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 42
ते द्रोणपुत्रमासाद्य यथावृत्तं नयवेदयन्
te droṇaputram āsādya yathāvṛttaṃ nyavedayan |
สัญชัยกล่าวว่า เหล่าทูตนั้นเข้าไปหาบุตรแห่งโทรณะ (อัศวัตถามา) แล้วกราบทูลรายงานเหตุการณ์ทั้งหมดตามที่เกิดขึ้นจริง—ว่าภีมเสนประพฤติอย่างไรในศึกกระบอง และพระราชาถูกโค่นลงอย่างไร ครั้นแจ้งข่าวแล้ว พวกเขาถูกความโศกเผาผลาญ นิ่งจมอยู่ในความกังวลเนิ่นนาน; ต่อมาเมื่อจิตถูกครอบงำด้วยความเศร้าและความร้าวราน ก็จากไปดังที่มา
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the moral weight of wartime conduct persists beyond the battlefield: actions in combat (especially those seen as improper) generate grief, agitation, and further escalation. It underscores the ethical scrutiny of kṣatriya behavior and the psychological consequences of adharma-perceived acts.
Messengers arrive to Aśvatthāmā and narrate the events of the mace-duel—Bhīma’s manner of fighting and the king’s being brought down. After delivering the report, they remain absorbed in sorrowful reflection for a time and then depart, leaving Aśvatthāmā with the grim news.