Shloka 57
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
ववौ च सुरभिर्वायु: पुण्यगन्धो मृदुः सुख: । व्यराजंश्व दिश: सर्वा नभो वैदूर्यसंनिभम्
sañjaya uvāca | vavau ca surabhir vāyuḥ puṇyagandho mṛduḥ sukhaḥ | vyarājaṃś ca diśaḥ sarvā nabho vaidūryasaṃnibham |
สัญชัยกล่าวว่า—สายลมหอมกรุ่นพัดมา มีกลิ่นอันเป็นมงคล อ่อนโยนและชวนให้สงบเย็น ทุกทิศส่องสว่างด้วยรัศมี และท้องฟ้าทอประกายดุจไวฑูรย์ (ลาพิสลาซูลี) ภาพนั้นเป็นนิมิตแห่งสิริมงคลและการรับรองจากโลกทิพย์ ราวกับระเบียบแห่งธรรมปรากฏความสงบชั่วขณะท่ามกลางความรุนแรงของสงคราม
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses auspicious natural imagery—fragrant wind, radiant directions, jewel-like sky—to suggest that moral and cosmic forces can signal approval or sanctity even within a grim wartime setting, reminding the listener that events are not merely human but also ethically and cosmically framed.
Sañjaya describes a sudden shift in the atmosphere: a sacred, pleasant breeze arises and the sky and directions become luminous, functioning as an omen-like sign of auspiciousness and heightened, almost celestial, significance around the ongoing events.