Shloka 21
Gadāyuddhe Kṛṣṇopadeśaḥ (Kṛṣṇa’s Counsel in the Mace-Duel) — Śalya-parva 57
वज्चयानौ पुनश्चैव चेरतु: कुरुसत्तमौ । विक्रीडन्ती सुबलिनौ मण्डलानि विचेरतु:,कुरुकुलके वे दोनों श्रेष्ठ और बलवान वीर विपक्षीको चकमा देते हुए बारंबार युद्धके खेल दिखाते तथा पैंतरे बदलते थे
vajrācayānau punaś caiva ceratuḥ kurusattamau | vikrīḍantau subalinau maṇḍalāni viceratuḥ ||
วีรบุรุษผู้เลิศแห่งวงศ์กุรุทั้งสองเคลื่อนไหวซ้ำแล้วซ้ำเล่า หลอกล่อกันในสนามรบ. ทั้งแข็งแกร่งและว่องไว พวกเขาทำให้ศึกดูประหนึ่งกีฬาที่น่าหวาดหวั่น—เปลี่ยนท่า เปลี่ยนเชิง เดินเวียนเป็นวงเพื่อช่วงชิงความได้เปรียบเหนือกัน.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that warfare, when undertaken by kṣatriyas, is not mere violence but a disciplined craft governed by training and accepted battlefield conventions—movement, feints, and tactical circling. It implicitly points to responsibility: skill and strength must operate within dharma rather than devolving into uncontrolled brutality.
Sañjaya describes two leading Kuru champions continuing their duel. They repeatedly circle and maneuver, using feints and changing positions—like a deadly ‘game’—to gain advantage over each other in the ongoing battle.