Shloka 283
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
भीमसेन: पुनः क्रुद्धों दुर्योधनमुवाच ह । शिखरयुक्त कैलास पर्वतके समान गदा उठाये दुर्योधनको खड़ा देख भीमसेन पुनः कुपित हो उससे इस प्रकार बोले--
sañjaya uvāca | bhīmasenaḥ punaḥ kruddho duryodhanam uvāca ha | śikhara-yukta-kailāsa-parvata-samaṃ gadām utthāya duryodhanaṃ sthitaṃ dṛṣṭvā bhīmasenaḥ punaḥ kupito ’sau tathā vacanam abravīt— |
สัญชัยกล่าวว่า—ภีมเสนผู้เดือดดาลอีกครั้งได้กล่าวกับทุรโยธน์ ครั้นเห็นทุรโยธน์ยืนมั่นชูคทา ดุจเขาไกรลาสอันมีศิขรยอดเรียงราย โทสะของภีมะก็พลุ่งขึ้นอีกหน และเขาจึงกล่าวถ้อยคำนี้แก่ผู้นั้น
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how anger and pride intensify conflict and narrow moral vision. Even within a kshatriya duel framed by duty, unchecked wrath becomes a force that drives escalation and makes the ethical stakes of victory and defeat sharper.
Sanjaya describes Bhima seeing Duryodhana standing with his mace raised, compared to peak-crowned Mount Kailasa. Provoked by this formidable stance, Bhima becomes angry again and begins to address Duryodhana, setting up the next exchange in their climactic mace-fight.