Shloka 256
Gadā-yuddhe Bhīma–Duryodhanayoḥ Tumulaḥ Saṃprahāraḥ
Mace-duel’s intense exchange
प्राणान् श्रियं च राज्यं च त्यक्त्वा शेष्यति भूतले । “कुरुराज शान्तनुके कुलका यह जीता-जागता कलंक आज अपने प्राण, लक्ष्मी तथा राज्यको छोड़कर सदाके लिये पृथ्वीपर सो जायगा
prāṇān śriyaṃ ca rājyaṃ ca tyaktvā śeṣyati bhūtale |
สัญชัยกล่าวว่า—“ละทิ้งทั้งชีวิต ศรี และราชสมบัติแล้ว เขาจะนอนแน่นิ่งอยู่บนพื้นพิภพ” วรรคนี้ชี้ให้เห็นความพังทลายแห่งความหยิ่งผยองของกษัตริย์ในสงคราม—อำนาจและโชคย่อมไม่เที่ยง และความทะยานอยากที่ขับเคลื่อนด้วยอธรรมย่อมลงท้ายด้วยความตายและความอัปยศในสนามรบ
संजय उवाच
Educational Q&A
Worldly power—life, wealth, and sovereignty—is fragile. In the ethical frame of the Mahābhārata, war driven by adharma and pride ends in the loss of everything, reducing even a ruler to lying on the bare earth.
Sañjaya, narrating events to Dhṛtarāṣṭra, foretells or reports the downfall of a royal figure: he will relinquish life, prosperity, and kingship and be left slain or laid low on the battlefield ground.