Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Asita Devala Observes Jaigīṣavya’s Yogic Attainment and Chooses Mokṣa-dharma (देवल-जैगीषव्योपाख्यानम्)

राजसूये क्रतुश्रेष्ठे निवृत्ते जनमेजय । जायते सुमहाघोर: संग्राम: क्षत्रियान्‌ प्रति,जनमेजय! क्रतुश्रेष्ठ राजसूयका अनुष्ठान पूर्ण हो जानेपर उस देशके क्षत्रियोंमें महाभयंकर संग्राम हुआ करता है

rājasūye kratuśreṣṭhe nivṛtte janamejaya | jāyate sumahāghoraḥ saṅgrāmaḥ kṣatriyān prati ||

โอ้ชนเมชัย เมื่อราชสูยะอันเป็นยัญสูงสุดสิ้นสุดลงแล้ว ในหมู่กษัตริย์นักรบย่อมเกิดศึกอันน่าหวาดหวั่นยิ่งนัก

राजसूयेin the Rājasūya (sacrifice)
राजसूये:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजसूय
FormMasculine, Locative, Singular
क्रतुश्रेष्ठेin the best of sacrifices
क्रतुश्रेष्ठे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्रतुश्रेष्ठ
FormMasculine, Locative, Singular
निवृत्तेwhen (it) had ended / on completion
निवृत्ते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootनि-वृत्
FormMasculine, Locative, Singular, Past passive participle (क्त)
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular
जायतेarises / occurs
जायते:
TypeVerb
Rootजन्
FormPresent, Indicative, Atmanepada, Third, Singular
सुमहाvery great
सुमहा:
TypeAdjective
Rootसु-महत्
FormMasculine, Nominative, Singular
घोरःterrible
घोरः:
TypeAdjective
Rootघोर
FormMasculine, Nominative, Singular
संग्रामःbattle
संग्रामः:
Karta
TypeNoun
Rootसंग्राम
FormMasculine, Nominative, Singular
क्षत्रियान्kṣatriyas / warriors
क्षत्रियान्:
Karma
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिagainst / towards
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
R
Rājasūya (sacrifice)
K
Kṣatriyas

Educational Q&A

The verse hints at an ethical tension in royal life: even the highest public rite meant to establish legitimate sovereignty can intensify rivalry and provoke violent contest among kṣatriyas. Ritual prestige and political power, if not restrained by dharma, may culminate in conflict.

Vaiśampāyana addresses King Janamejaya and states a narrative observation: after the completion of the Rājasūya sacrifice, a terribly great battle arises involving the kṣatriyas—foreshadowing or contextualizing ensuing warfare.