Shloka 13
बदरपाचन-तीर्थमाहात्म्यम् | Badarapācana Tīrtha Māhātmya
Indratīrtha and the Austerities of Srucāvatī & Arundhatī
देवताओंद्वारा अभिषिक्त होकर महायशस्वी वरुण देवगणोंकी रक्षा करनेवाले इन्द्रके समान सरिताओं, सागरों, नदों और सरोवरोंका भी विधिपूर्वक पालन करने लगे ।। ततत्तत्राप्युपस्पृश्य दत्त्वा च विविध वसु । अग्नितीर्थ महाप्राज्ञो जगामाथ प्रलम्बहा,प्रलम्बासुरका वध करनेवाले महाज्ञानी बलरामजी उस तीर्थमें स्नान और भाँति- भाँतिके धनका दान करके अग्नितीर्थमें गये
devatābhiḥ abhiṣiktaḥ mahāyaśasvī varuṇaḥ devagaṇānāṁ rakṣakaḥ indra iva saritāṁ sāgarāṇāṁ nadīnāṁ sarovarāṇāṁ ca vidhivat pālanaṁ cakāra | tataḥ tatra tatra api upaspṛśya dattvā ca vividhaṁ vasu | agnitīrthaṁ mahāprājñaḥ jagāma atha pralambahā |
เมื่อได้รับการอภิเษกจากเหล่าเทพแล้ว วรุณผู้ทรงเกียรติ—ดุจอินทร์ผู้พิทักษ์หมู่เทพ—ได้ธำรงรักษาระเบียบแห่งสายน้ำทั้งหลาย คือแม่น้ำ ทะเล ลำธาร และสระนที ให้เป็นไปโดยพิธีและธรรมเนียมอันควร ครั้นแล้ว พระพลรามผู้ทรงปรีชา ผู้ปราบอสูรปรลัมพะ ได้ชำระกายตามพิธี ณ ตีรถะหลายแห่ง และถวายทานทรัพย์นานาประการ จากนั้นจึงเสด็จไปยังท่าศักดิ์สิทธิ์ที่เรียกว่า อัคนีตีรถะ
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Authority and excellence are validated by dharma: maintaining order (pālana) and practicing disciplined rites (vidhivat upaspṛśya) together with generosity (dattvā vividhaṁ vasu). The verse links power with responsibility and ethical stewardship.
Vaiśampāyana describes two connected motifs: Varuṇa, consecrated by the gods, upholds the proper order of waters; then Balarāma, famed as Pralamba’s slayer, continues his pilgrimage—bathing at sacred places, giving gifts, and moving onward to Agni-tīrtha.