Shloka 72
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
नरेश्वर! जैसे प्रलयके समय अत्यन्त भयंकर वज्र भारी गड़गड़ाहटके साथ पृथ्वीपर गिरने लगते हैं, उसी प्रकार उस समय भी भीषण गर्जनाके साथ वज्रपात होने लगा ।। क्षिप्ता होका यदा शक्ति: सुघोरानलसूनुना । ततः कोट्यो विनिष्पेतु: शक्तीनां भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! अग्निकुमारने जब एक बार अत्यन्त भयंकर शक्ति छोड़ी, तब उससे करोड़ों शक्तियाँ प्रकट होकर गिरने लगीं
nareśvara! yathā pralayakāle atyanta-bhayaṅkaraṃ vajraṃ bhārī-gaḍagaḍāhaṭa-sahitaṃ pṛthivyāṃ nipatanti, tathā tasminn api kāle bhīṣaṇa-garjanā-sahitaṃ vajrapāto 'bhavat. kṣiptā hi yadā śaktiḥ sughorānalasūnunā, tataḥ koṭyo viniṣpetuḥ śaktīnāṃ bharatarṣabha.
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช! ดุจคราวปรลัยเมื่อสายฟ้าอสนีบาตอันน่าสะพรึงกลัวกระหน่ำลงสู่แผ่นดินพร้อมเสียงคำรามหนักหน่วงน่าหวาดหวั่น ฉันใด ในกาลนั้นก็เกิดอสนีบาตฟาดซ้ำแล้วซ้ำเล่าท่ามกลางเสียงกัมปนาทอันดุเดือดฉันนั้น และเมื่อบุตรแห่งอัคนีขว้างศัสตรา ‘ศักติ’ อันน่ากลัวยิ่งเพียงครั้งเดียว โอ้ยอดแห่งวงศ์ภารตะ จากศัสตรานั้นเองก็แตกพุ่งออกมาเป็นศักตินับไม่ถ้วน—ประหนึ่งนับเป็นล้าน—แล้วตกลงมา”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how warfare, when fueled by ever more terrible weapons, can assume an apocalyptic scale—suggesting an ethical warning about escalation and the destructive momentum of violence.
The narrator describes a terrifying battlefield moment: lightning-like strikes and thunderous roars accompany the release of a dreadful śakti by the son of Agni, from which innumerable spear-weapons seem to multiply and rain down.