Shloka 33
Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha
Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site
निर्मासगात्र्य: श्वेताक्ष तथा काउ्चनसंनिभा: । कृष्णमेघनिभाश्षान्या धूम्राश्ष भरतर्षभ,इनमेंसे कुछ मातृकाओंके शरीर केवल हडियोंके ढाँचे हैं। उनमें मांसका पता नहीं है। कुछ श्वेतवर्णकी हैं और कितनोंकी ही अंगकान्ति सुवर्णके समान है। भरतश्रेष्ठ। कुछ मातृकाएँ कृष्णमेघके समान काली तथा कुछ धूम्रवर्णकी हैं
Vaiśampāyana uvāca: nirmāṃsagātryaḥ śvetākṣāḥ tathā kāñcanasaṃnibhāḥ | kṛṣṇameghanibhāś cānyā dhūmrāś ca bharatarṣabha ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า “ในหมู่มาตฤกาบางนาง มีกายเป็นเพียงโครงกระดูกไร้เนื้อให้เห็น บางนางมีดวงตาขาวซีด บางนางส่องประกายดุจทองคำ โอ วีรบุรุษแห่งภารตะ บางนางดำดุจเมฆฝน และบางนางมีสีหม่นดุจควัน”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in the shadow of war and moral disorder, terrifying and uncanny forces are perceived—suggesting that adharma and violence are accompanied by dread, omens, and the eruption of the uncanny into human experience.
Vaiśampāyana describes the appearance of various Mātṛkās: some are fleshless and skeletal, some pale-eyed, some golden-radiant, others dark like storm-clouds, and others smoke-coloured—emphasizing their frightening, otherworldly variety.