Shloka 27
Kārttikeya-Abhiṣecana: Mātṛgaṇa-Nāma Saṃkīrtana and Skanda’s Commission
स हि देवासुरे युद्धे दैत्यानां भीमकर्मणाम् । जघान दोर्भ्या संक्रुद्धः प्रयुतानि चतुर्दश,रुद्रर्वसुभिरादित्यैरश्विभ्यां च वृतः प्रभु: । महापराक्रमी इन्द्र और विष्णु, सूर्य और चन्द्रमा, धाता और विधाता, वायु और अग्नि, पूषा, भग, अर्यमा, अंश, विवस्वान्ू, मित्र और वरुणके साथ बुद्धिमान् रुद्रदेव, एकादश रुद्रणण, आठ वसु, बारह आदित्य और दोनों अश्विनीकुमार--ये सब-के-सब प्रभावशाली कुमार कार्तिकेयको घेरकर खड़े हुए उसने देवासुरसंग्राममें अत्यन्त कुपित होकर भयानक कर्म करनेवाले चौदह प्रयुत- दैत्योंका केवल अपनी दोनों भुजाओंसे वध कर डाला था
sa hi devāsure yuddhe daityānāṁ bhīmakarmaṇām | jaghāna dorbhyāṁ saṁkruddhaḥ prayutāni caturdaśa ||
ไวศัมปายนะกล่าวว่า ในสงครามระหว่างเทวะกับอสูร มหาบุรุษผู้นั้นเมื่อโกรธเกรี้ยว ได้สังหารเหล่าไทตยะผู้ประกอบกรรมอันน่าสะพรึงถึงสิบสี่ ‘ประยุต’ ด้วยแขนทั้งสองของตนเท่านั้น บทนี้ย้ำแบบอย่างแห่งวีรภาพอันล้นหลามเพื่อค้ำจุนระเบียบจักรวาล: เมื่อพลังทำลายล้างคุกคามดุลยภาพของเทวะ อำนาจฝ่ายธรรมย่อมปรากฏอย่างรวดเร็ว เด็ดขาด และสมน้ำสมเนื้อกับภัย
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents righteous force as a protective instrument: when agents of chaos (Daityas) endanger the cosmic and moral order upheld by the devas, extraordinary strength may be ethically framed as necessary and duty-aligned, emphasizing decisive action against destructive wrongdoing.
Vaiśampāyana recounts a past episode from the devas–asuras conflict in which a powerful figure, in great anger, kills an immense number of fearsome Daityas—fourteen prayutas—using only his arms, highlighting superhuman martial prowess.