Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Adhyāya 33: Rauhiṇeya (Balarāma) is welcomed and takes his seat to witness the gadā-engagement

राजा च धृतराष्ट्रोड्द्य श्रुत्वा पुत्र मया हतम्‌ | स्मरिष्यत्यशुभं कर्म यत्‌ तच्छकुनिबुद्धिजम्‌,“आज मेरे हाथसे पुत्रको मारा गया सुनकर राजा धृतराष्ट्र शकुनिकी सलाहसे किये हुए अपने अशुभ कर्मोको याद करेंगे”

rājā ca dhṛtarāṣṭro ’dya śrutvā putraṃ mayā hatam | smariṣyaty aśubhaṃ karma yat tac chakuni-buddhijam ||

สัญชัยกล่าวว่า: “เมื่อพระเจ้าธฤตราษฏระได้ยินในวันนี้ว่าโอรสของพระองค์ถูกข้าพเจ้าสังหาร เขาจะรำลึกถึงกรรมอัปมงคลที่ตนได้กระทำไว้—กรรมซึ่งเกิดจากคำชี้แนะของศกุนิ”

राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
धृतराष्ट्रःDhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रः:
Karta
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Nominative, Singular
उद्यthen/thereupon
उद्य:
TypeIndeclinable
Rootउद्य
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
TypeVerb
Rootश्रु
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
पुत्रम्son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
मयाby me
मया:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormInstrumental, Singular
हतम्killed/slain
हतम्:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Accusative, Singular
स्मरिष्यतिwill remember
स्मरिष्यति:
TypeVerb
Rootस्मृ
Formलृट् (simple future), Parasmaipada, Third, Singular
अशुभम्inauspicious/evil
अशुभम्:
TypeAdjective
Rootअशुभ
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed/action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
यत्which/that
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
तत्that (same)
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
शकुनि-बुद्धि-जम्born of Śakuni's counsel
शकुनि-बुद्धि-जम्:
TypeAdjective
Rootशकुनि + बुद्धि + ज
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
D
Dhritarashtra
S
Shakuni
D
Dhritarashtra's son (unspecified)

Educational Q&A

The verse highlights moral accountability: even if one acts under another’s counsel, the ethical burden of one’s deeds remains one’s own, and the fruits of adharma return as grief and self-reproach.

Sanjaya anticipates Dhritarashtra’s reaction upon hearing that a son has been killed; the news will trigger Dhritarashtra’s remembrance of earlier wrongful choices influenced by Shakuni, implying a chain of causation leading to the present catastrophe.