Shloka 62
Bhīma–Duryodhana Gadāyuddha Saṃkalpa
Resolve for the Mace Duel
त॑ हत्वा वै भवान् राजा हतो वा स्वर्गमाप्रुहि । ऋते च जीवितादू वीर युद्धे कि कर्म ते प्रियम्,वीर! मैं पुनः तुम्हें एक अभीष्ट वर देता हँ--'पाँचों पाण्डवोंमेंसे जिसके साथ युद्ध करना चाहो, उस एकका ही वध कर देनेपर तुम राजा हो सकते हो अथवा यदि स्वयं मारे गये तो स्वर्गलोक प्राप्त कर लोगे। शूरवीर! बताओ, युद्धमें जीवनकी रक्षाके सिवा तुम्हारा और कौन-सा प्रिय कार्य हम कर सकते हैं?
taṁ hatvā vai bhavān rājā hato vā svargam āpnuyāt | ṛte ca jīvitād vīra yuddhe kiṁ karma te priyam ||
ยุธิษฐิระกล่าวว่า “หากท่านสังหารผู้นั้นเพียงผู้เดียว ท่านจักได้เป็นพระราชา; หรือหากท่านถูกสังหารเอง ท่านจักได้ไปสู่สวรรค์ โอ วีรบุรุษ นอกจากการคุ้มครองชีวิตแล้ว ในศึกนี้ท่านยังปรารถนาให้เราทำสิ่งใดอีก?”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse frames a kṣatriya moral calculus: victory yields kingship, death in righteous combat yields heaven; thus the only special request worth asking is protection of life—otherwise, duty in battle is to accept either outcome with honor.
Yudhiṣṭhira addresses a warrior (honorifically), offering a stark alternative—kill the designated opponent and gain sovereignty, or be killed and gain heaven—then asks what favor is desired beyond mere survival in the fight.