Shloka 27
Dvaipāyana-hrade Duryodhanasya Māyā — Yudhiṣṭhirasya Dharmoktiḥ (Śalya-parva, Adhyāya 30)
तेषां श्रुत्वा च संवादं राज्ञश्न सलिले सतः । व्याधाभ्यजाननू् राजेन्द्र सलिलस्थं सुयोधनम्,राजन! उन कौरवमहारथियोंकी वैसी मनोवृत्ति जानकर जलमें ठहरे हुए राजा दुर्योधनके मनमें युद्धका उत्साह न देखकर और सलिलनिवासी नरेशके साथ उन तीनोंका संवाद सुनकर व्याध यह समझ गये कि दुर्योधन इसी सरोवरके जलमें छिपा हुआ है!
teṣāṃ śrutvā ca saṃvādaṃ rājñaś ca salile sataḥ | vyādhābhyajānannū rājendra salilasthaṃ suyodhanam ||
ข้าแต่ราชันผู้ประเสริฐ เมื่อได้ยินบทสนทนาของพวกเขากับพระราชาผู้สถิตอยู่ในน้ำ เหล่านายพรานก็รู้แน่ว่า สุโยธน์ (ทุรโยธน์) ซ่อนตัวอยู่ ณ ที่นั้น ในสระน้ำนั้นเอง
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how concealment and evasion in a moral crisis are fragile: speech and circumstance reveal truth. It also underscores the inevitability of accountability in war—attempts to hide from consequences are uncovered through observation and inference.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that hunters, after overhearing a dialogue with the king who was staying in the water, deduced that Duryodhana (Suyodhana) was hidden in that very lake.