Shloka 43
अध्याय ३: कृपस्य दुर्योधनं प्रति नीत्युपदेशः
Kṛpa’s Counsel to Duryodhana
तत एनं शरै राजन् सहसा समवाकिरत् | रजसा चोदगतेनाथ न सम किंचन दृश्यते,राजन! तदनन्तर उन्होंने सहसा बाणोंद्वारा उस सेनाको आच्छादित कर दिया। उस समय इतनी धूल ऊपर उठी कि कुछ भी दिखायी नहीं देता था
tata enaṃ śarai rājān sahasā samavākirat | rajasā codgateneha na samaṃ kiñcana dṛśyate rājān ||
แล้ว โอ้พระราชา เขาก็พลันระดมยิงธนูโปรยปรายใส่กองทัพนั้น ปกคลุมไว้รอบด้าน และเมื่อฝุ่นผงฟุ้งตลบขึ้น ก็ไม่อาจเห็นสิ่งใดได้ชัดเจนเลยท่ามกลางสมรภูมิ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ‘fog of war’: violent action rapidly creates confusion and loss of clarity. Ethically, it underscores how battle obscures discernment—when dust and arrows fill the field, perception and judgment are impaired, reminding readers that warfare breeds disorder and suffering beyond the immediate strike.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that a warrior suddenly blankets the opposing host with a dense shower of arrows. The impact and movement raise so much dust that visibility collapses and nothing can be clearly seen on the battlefield.