Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 36
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
Devanagari script
द्रोणपुत्रादृते वीरात् तथैव कृतवर्मण: । कृपाच्च गौतमादू राजन् पार्थिवाच्च तवात्मजात्
Translation
ข้าแต่พระราชา นอกจากโอรสแห่งโทรณะผู้กล้าคืออัศวัตถามา กฤตวรมะ กฤปะแห่งวงศ์โคตมะ และพระโอรสของพระองค์คือพระราชาทุรโยธนะแล้ว ในกองทัพอันใหญ่หลวงของทุรโยธนะนั้น ไม่เหลือมหารถีผู้มีชีวิตอยู่อีกเลย
Word by Word
द्रोणपुत्रात्from Drona's son (Ashvatthaman)
द्रोणपुत्रात्:
Apadana
TypeNoun
Rootद्रोणपुत्र
FormMasculine, Ablative, Singular
ऋतेexcept/without
ऋते:
Apadana
TypeIndeclinable
Rootऋते
वीरात्from the hero
वीरात्:
Apadana
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Ablative, Singular
तथाthus/likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
कृतवर्मणःof Kritavarman
कृतवर्मणः:
TypeNoun
Rootकृतवर्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
कृपात्from Kripa
कृपात्:
Apadana
TypeNoun
Rootकृप
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
गौतमात्from the Gautama (descendant of Gautama)
गौतमात्:
Apadana
TypeNoun
Rootगौतम
FormMasculine, Ablative, Singular
उindeed/also (particle)
उ:
TypeIndeclinable
Rootउ
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
पार्थिवात्from the king
पार्थिवात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपार्थिव
FormMasculine, Ablative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
FormMasculine/Feminine/Neuter, Genitive, Singular
आत्मजात्from your own-born (son)
आत्मजात्:
Apadana
TypeNoun
Rootआत्मज
FormMasculine, Ablative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes