Mahabharata — Shalya Parva, Shloka 35
द्वैपायनह्रदे दुर्योधनान्वेषणम् / The Search for Duryodhana at Dvaipāyana Lake
अनेकशतसाहस्रे बले दुर्योधनस्य ह । नान्यो महारथो राजन् जीवमानो व्यदृश्यत
anekaśata-sāhasre bale duryodhanasya ha | nānyo mahāratho rājan jīvamāno vyadṛśyata ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่พระราชา ในกองทัพของทุรโยธนะซึ่งครั้งหนึ่งมีไพร่พลนับแสนเป็นอเนกนั้น ไม่ปรากฏมหารถีผู้ยังมีชีวิตอยู่เลย นอกจากโอรสแห่งโทรณะคือวีรบุรุษอัศวัตถามา กฤตวรมะ กฤปะแห่งวงศ์โคตมะ และพระโอรสของพระองค์เอง คือพระราชาทุรโยธนะ”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the devastating cost of adharma-driven conflict: vast armies and famed warriors are reduced to a handful of survivors. It highlights impermanence and the moral weight of choices that lead to collective ruin.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that among Duryodhana’s once-enormous forces, only a few top-tier warriors remain alive—Aśvatthāmā, Kṛtavarmā, Kṛpa, and Duryodhana—indicating the near-total destruction of the Kaurava side.