Shloka 253
शकुनिवधः — Sahadeva’s Slaying of Śakuni
with Ulūka’s fall
निहतं विद्धि वार्ष्णेय धार्तराष्ट्रं सुबालिशम् | वृष्णिनन्दन श्रीकृष्ण! यदि वह मेरे भयसे युद्धसे भाग न जाय, तो मेरे द्वारा उस मूढ़ दुर्योधनको आप मारा गया ही समझें
sañjaya uvāca |
nihataṃ viddhi vārṣṇeya dhārtarāṣṭraṃ subāliśam |
vṛṣṇinandana śrīkṛṣṇa yadi sa me bhayād yuddhād bhāgaṃ na yāsyati |
to mayā taṃ mūḍhaṃ duryodhanaṃ hataṃ eva manyasva ||
สัญชัยกล่าวว่า—“โอ วารษเณยะ จงรู้เถิดว่าบุตรแห่งธฤตราษฏระผู้เขลาเข็ญนั้นประหนึ่งถูกสังหารแล้ว โอ ศรีกฤษณะ ผู้เป็นนন্দนะแห่งวงศ์วฤษณิ หากเขามิได้หนีจากศึกด้วยความหวาดกลัวต่อเรา ก็จงนับว่าทุรโยธนผู้หลงมัวผู้นั้นถูกเราสังหารแล้วด้วยมือของเรา”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical contrast between steadfastness and delusion in war: Duryodhana is portrayed as ‘subāliśa’ and ‘mūḍha’—driven by misguided pride—while the speaker frames the outcome as already decided if he refuses to retreat. It underscores how adharma-born obstinacy leads toward inevitable ruin.
Sanjaya addresses Kṛṣṇa using honorific epithets and declares that Duryodhana is effectively already dead. He asserts that if Duryodhana does not flee the battlefield out of fear, then Sanjaya’s side (or the threatening warrior implied) will surely kill him—expressing confidence in Duryodhana’s impending defeat.