Shloka 573
भीमसेनस्य कौरवसुतवधः तथा श्रुतर्वावधः
Slaying of Kaurava princes and the fall of Śrutarvā
जीवग्राहमगृलह्नान्मां मूर्च्छितं पतितं भुवि । वहाँ दो घड़ीतक बड़ा भयंकर एवं घोर युद्ध हुआ। महाबाहु सात्यकिने मेरी सारी युद्धसामग्री नष्ट कर दी और जब मैं मूर्च्छित होकर पृथ्वीपर गिर पड़ा
sañjaya uvāca | jīvagrāham agṛhṇān māṃ mūrcchitaṃ patitaṃ bhuvi |
สัญชัยกล่าวว่า “เมื่อข้าพเจ้าสลบสิ้นสติล้มลงกับพื้นดิน เขาก็จับข้าพเจ้าไว้ทั้งเป็นดุจเชลยมีชีวิต ณ ที่นั้นชั่วครู่หนึ่งได้เกิดศึกอันน่าสะพรึงและดุเดือด มหาพาหุสาตยกีทำลายยุทโธปกรณ์ของข้าพเจ้าจนสิ้น และเมื่อข้าพเจ้าทรุดลงหมดสติ เขาก็จับไว้ทั้งเป็นโดยมิได้ฆ่า”
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid brutal warfare, restraint can operate: capturing an enemy alive rather than killing him reflects a choice that limits harm and aligns with a moderated sense of kṣatriya conduct.
Sañjaya reports that after a fierce clash, Sātyaki destroyed his war-gear; Sañjaya then fainted and fell, and was taken prisoner alive.