Shloka 33
Chapter 23: Śakuni Reports, Kaurava Advance, and Arjuna’s Penetration of the Host
तदभ्रमिव वातेन क्षिप्पमाणं समन्ततः । अभज्यत महाराज पाण्डूनां सुमहद् बलम्,महाराज! जैसे वायुके वेगसे मेघोंका दल सब ओरसे छिल्न-भिन्न हो जाता है, उसी प्रकार इस आक्रमणसे पाण्डवोंकी विशाल सेनाका व्यूह भंग हो गया
tad abhram iva vātena kṣippamāṇaṃ samantataḥ | abhajyata mahārāja pāṇḍūnāṃ sumahad balam ||
สัญชัยกล่าวว่า “ข้าแต่มหาราช ดุจหมู่เมฆที่ถูกลมพายุพัดกระหน่ำจนฉีกกระจายไปทุกทิศ ฉันใด ด้วยการโจมตีนี้ กองทัพใหญ่ของปาณฑพก็แตกกระจายและขบวนรบพังทลาย ฉันนั้น”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the fragility of even a mighty force when struck by overwhelming momentum: in war, strength is not only numbers but cohesion and formation; once unity is disrupted, power disperses like clouds torn by wind.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that a fierce assault has caused the Pāṇḍavas’ large army to lose its organized battle-array; he illustrates the scene with a vivid simile of clouds scattered and shredded by strong wind.