Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

शल्यवधे कौरवसेनाभङ्गः, भीमस्य गदायुद्धं, दुर्योधनस्य समाह्वानम्

Rout after Śalya’s fall; Bhīma’s mace engagement; Duryodhana’s rally

अभ्यवर्तन्त वेगेन जयगृद्धा: प्रहारिण: । बाणशब्दरवान्‌ कृत्वा विमिश्रान्‌ शड्खनिः:स्वनै:,मद्रराजके उन शूरवीर सैनिकोंके मारे जानेपर हमें आक्रमण करते देख विजयकी अभिलाषा रखनेवाले महारथी पाण्डवयोद्धा शंखध्वनिके साथ बाणोंकी सनसनाहट फैलाते हुए हमारा सामना करनेके लिये बड़े वेगसे आये

abhyavartanta vegena jayagṛddhāḥ prahāriṇaḥ | bāṇaśabdaravān kṛtvā vimiśrān śaṅkhanisvanaiḥ ||

สัญชัยกล่าวว่า—เหล่านักรบผู้กระหายชัยและดุดันในการโจมตี พุ่งเข้ามาด้วยมหาเร็วเพื่อเผชิญหน้าเรา ก่อเสียงคำรามแห่งศรปนกับเสียงสังข์กึกก้อง

अभ्यवर्तन्तthey advanced/turned towards (attacked)
अभ्यवर्तन्त:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√वृत् (वर्तते)
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
वेगेनwith speed
वेगेन:
Karana
TypeNoun
Rootवेग
FormMasculine, Instrumental, Singular
जयगृद्धाःdesirous of victory
जयगृद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootजय-गृद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रहारिणःstrikers/assailants
प्रहारिणः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रहारिन्
FormMasculine, Nominative, Plural
बाणशब्दरवान्arrow-sounds/roars
बाणशब्दरवान्:
Karma
TypeNoun
Rootबाण-शब्द-रव
FormMasculine, Accusative, Plural
कृत्वाhaving made/raising
कृत्वा:
Karana
TypeVerb
Root√कृ
FormAbsolutive (ktvā), Active, same as main verb subject
विमिश्रान्mingled/intermixed
विमिश्रान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविमिश्र
FormMasculine, Accusative, Plural
शङ्खनिःस्वनैःwith conch-blasts
शङ्खनिःस्वनैः:
Karana
TypeNoun
Rootशङ्ख-निःस्वन
FormMasculine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
P
Pāṇḍava warriors (māhārathas)
C
conches (śaṅkha)
A
arrows (bāṇa)

Educational Q&A

The verse highlights the battlefield ethic of determined engagement: after losses, warriors recommit to their duty and objective (victory), advancing with discipline and coordinated signals (conches) alongside lethal action (arrows).

Sañjaya describes the Pandava champions rushing forward at high speed to confront the Kaurava side, filling the battlefield with the combined din of whistling arrows and blaring conches.