Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

Śalya–Bhīma Gadā-saṃnipāta and Śalya’s Bāṇa-jāla against Yudhiṣṭhira

Book 9, Chapter 11

प्रलयकालमें प्रकट हुए यमराजके समान मद्रराज शल्य क्रोधसे आविष्ट हुए पुरुषकी भाँति अपने पुरुषार्थसे युद्धस्थलमें शत्रुओंको बाणोंद्वारा आच्छादित करने लगे ।। विनर्दमानो मद्रेशो मेघह्ादो महाबल: । सा वध्यमाना शल्येन पाण्डवानामनीकिनी

vinardamāno madreśo meghahrādo mahābalaḥ | sā vadhyamānā śalyena pāṇḍavānām anīkinī ||

สัญชัยกล่าวว่า—พระราชาแห่งมทรผู้มีกำลังยิ่งใหญ่ คือ ศัลยะ ส่งเสียงคำรามกึกก้องดุจเสียงฟ้าร้องแห่งเมฆา ประหนึ่งพระยมผู้ปรากฏในกาลปรลัย เมื่อถูกโทสะครอบงำก็ใช้เดชานุภาพของตนโปรยศรปกคลุมศัตรูทั่วสนามรบ กองทัพปาณฑพถูกศัลยะสังหารและกดดันจนอลหม่าน

विनर्दमानःroaring, resounding
विनर्दमानः:
Karta
TypeAdjective
Rootविनर्दमान (विनर्द् + शानच्)
FormMasculine, Nominative, Singular
मद्रेशःthe lord of Madra (Shalya)
मद्रेशः:
Karta
TypeNoun
Rootमद्र-ईश
FormMasculine, Nominative, Singular
मेघह्रादःhaving the roar of a cloud/thunder
मेघह्रादः:
Karta
TypeAdjective
Rootमेघ-ह्राद
FormMasculine, Nominative, Singular
महाबलःvery strong, mighty
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहा-बल
FormMasculine, Nominative, Singular
साthat (she/it), that (army)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
वध्यमानाbeing slain/being struck down
वध्यमाना:
Karta
TypeVerb
Rootवध्यमान (वध् + य + शानच्)
FormFeminine, Nominative, Singular
शल्येनby Shalya
शल्येन:
Karana
TypeNoun
Rootशल्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
पाण्डवानाम्of the Pandavas
पाण्डवानाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Genitive, Plural
अनीकिनीarmy, host
अनीकिनी:
Karta
TypeNoun
Rootअनीकिनी
FormFeminine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
Ś
Śalya
M
Madra (country/kingdom)
P
Pāṇḍavas
P
Pāṇḍava army (anīkinī)

Educational Q&A

The verse underscores how war magnifies human passions—especially wrath and pride—so that a warrior’s prowess can resemble a force of destruction. It invites reflection on kṣatriya-duty in battle while also hinting at the ethical shadow of violence: even valor, when driven by rage, becomes deathlike for those it strikes.

Sañjaya describes Śalya, the Madra king, roaring like thunder and unleashing a fierce assault. With his arrows he batters the Pāṇḍava host, and the Pāṇḍava army is depicted as being actively cut down under his attack.