Shloka 9
शल्यस्य पाण्डवसेनापीडनम् — Śalya’s Assault on the Pāṇḍava Host
with Omens and Bhīma’s Counter
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शल्यपर्वमें संकुलयुद्धविषयक नवाँ अध्याय पूरा हुआ,समार्च्छच्चित्रसेनं तु नकुलो युद्धदुर्मद: । तौ परस्परमासाद्य चित्रकार्मुकधारिणौ इसी समय रणदुर्मद नकुलने कर्णपुत्र चित्रसेनपर आक्रमण किया। विचित्र धनुष धारण करनेवाले वे दोनों वीर एक-दूसरेसे भिड़कर दक्षिण तथा उत्तरकी ओरसे आये हुए दो बड़े जलवर्षक मेघोंके समान परस्पर बाणरूपी जलकी बौछार करने लगे
samārcchac citrasenaṃ tu nakulo yuddha-durmadaḥ | tau parasparam āsādya citra-kārmuka-dhāriṇau ||
สัญชัยกล่าวว่า—ในขณะนั้นเอง นกุลผู้คะนองด้วยเดชศึกก็พุ่งเข้าจู่โจมจิตรเสนะ บุตรแห่งกรรณะ ครั้นประจันหน้ากัน วีรบุรุษทั้งสองผู้ทรงคันศรอันวิจิตรต่างสาดสายธนูใส่กันดุจเมฆใหญ่ก่อฝนสองก้อนที่เคลื่อนมาจากทิศใต้และทิศเหนือ
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the momentum of war can inflame pride and fury (durmada), making even skilled warriors mirror destructive forces; it implicitly cautions that valor without restraint easily becomes mutual harm, a moral tension within kṣatriya-dharma.
Nakula attacks Citrasena (Karṇa’s son). The two meet in close combat and exchange dense volleys of arrows, compared to two rain-clouds from opposite directions pouring down torrents.