Previous Verse
Next Verse

Shloka 25

शल्यपर्वणि प्रथमाध्यायः — Karṇa-vadha-anantaraṃ Śalya-niyogaḥ, Saṃjayasya Dhṛtarāṣṭra-nivedanam

नातिद्ृष्टमना: सूतो वाक्यसंदिग्धया गिरा | संजयो<हं नरव्यात्र नमस्ते भरतर्षभ,जनमेजय! उस समय संजयने खिन्नचित्त होकर रोते हुए ही संदिग्ध वाणीमें कहा --“नरव्याप्र! भरतश्रेष्ठ! मैं संजय हूँ। आपको नमस्कार है

nātīdṛṣṭamanāḥ sūto vākyasaṃdigdhyayā girā | saṃjayo 'haṃ naravyāghra namaste bharatarṣabha janamejaya ||

ไวศัมปายนะกล่าวว่า—สารถีสัญชัยมีใจหม่นหมองยิ่งนัก เขากล่าวทั้งน้ำตา ด้วยถ้อยคำที่สั่นคลอนด้วยความลังเลว่า—“โอ พยัคฆ์แห่งมนุษย์! โอ โคอุสุภะแห่งวงศ์ภารตะ—โอ ชนเมชัย—ข้าคือสัญชัย ขอถวายบังคมแด่ท่าน”

not
:
TypeIndeclinable
Root
अतिदृष्टमना:not overly elated in mind
अतिदृष्टमना::
Karta
TypeAdjective
Rootअतिदृष्टमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
सूतःthe charioteer (Sanjaya)
सूतः:
Karta
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Nominative, Singular
वाक्यसंदिग्धयाwith speech that was doubtful/hesitant
वाक्यसंदिग्धया:
Karana
TypeAdjective
Rootवाक्यसंदिग्धा
FormFeminine, Instrumental, Singular
गिराby (his) speech/voice
गिरा:
Karana
TypeNoun
Rootगिर्
FormFeminine, Instrumental, Singular
संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
FormNominative, Singular
नरव्याघ्रO tiger among men
नरव्याघ्र:
TypeNoun
Rootनरव्याघ्र
FormMasculine, Vocative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
तेto you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormDative, Singular
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरतर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
जनमेजयO Janamejaya
जनमेजय:
TypeNoun
Rootजनमेजय
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
S
Sañjaya
J
Janamejaya
B
Bharata lineage

Educational Q&A

Even in the aftermath of violence and loss, speech is framed by dharma: Sañjaya begins with humility and respectful address, showing that ethical restraint and reverence for rightful authority remain duties amid grief.

Vaiśampāyana reports that Sañjaya, overwhelmed and weeping, introduces himself and offers salutations to King Janamejaya, speaking hesitantly as he prepares to convey painful news and the war’s consequences.