Shloka 963
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
अकरोच्छिबिरे तेषां रजन्यां द्विगुणं तम:ः । उन दौड़ते हुए घोड़ों और हाथियोंने अपने पैरोंसे जो धूल उड़ायी थी, उसने पाण्डवोंके शिविरमें रात्रिके अन्धकारको दुगुना कर दिया
sañjaya uvāca | akaroc chibire teṣāṃ rajanyāṃ dviguṇaṃ tamaḥ |
สัญชัยกล่าวว่า—ในค่ายของพวกเขา ยามราตรีความมืดทวีเป็นสองเท่า ฝุ่นที่ม้ากับช้างซึ่งพุ่งพล่านเตะฟุ้งขึ้นด้วยเท้า ได้ทำให้ความมืดแห่งราตรีในค่ายของปาณฑพหนาทึบยิ่งกว่าเดิม
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how war amplifies not only physical danger but also psychological and moral darkness—confusion, fear, and loss of clarity—especially in a night assault where visibility and discernment are diminished.
Sañjaya describes the night-time conditions in the camp: dust raised by fast-moving horses and elephants thickens the darkness, creating an atmosphere suited to stealth, panic, and sudden violence.