Shloka 132
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
एक ओर लोग आगसे जल रहे थे और दूसरी ओर अश्वत्थामाके हाथसे मारे जाते थे, ऐसी दशामें वे सब योद्धा स्वयं ही एक-दूसरेकी यमलोक भेजने लगे ।।
tasyā rajanyāstv ardhena pāṇḍavānāṃ mahad balam | gamayāmāsa rājendra droṇiyam aniveśanam ||
ข้าแต่พระราชา ก่อนที่ราตรีนั้นจะล่วงไปถึงกึ่งหนึ่ง บุตรแห่งโทรณะคืออัศวัตถามันก็ส่งกองทัพใหญ่ของปาณฑพไปสู่สำนักแห่งยมะแล้ว. ในความสยดสยองนั้น บ้างถูกไฟเผาผลาญ บ้างถูกมือของอัศวัตถามันฟันสังหาร; และเหล่านักรบที่หลงสับสนกลับทำร้ายกันเอง เร่งรัดกันและกันไปสู่ความตาย.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how warfare—especially a night assault—can erase ethical restraint: fear and confusion lead to indiscriminate killing, even mutual slaughter. It implicitly critiques violence that departs from righteous conduct (dharma-yuddha), showing how adharma multiplies suffering.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Aśvatthāman, son of Droṇa, devastates the Pāṇḍava camp during the night. Before midnight, he has effectively sent the great Pāṇḍava force to Yama’s abode; amid fire and panic, warriors also kill one another in confusion.